Weerfeiten | Extreme wind

Een windhoos heeft donderdagavond aan de Dedemsweg en omgeving in Dalfsen grote schade aangericht.

Tientallen bomen zijn omgewaaid. Aan de Veldweg is een boom op een huis terecht gekomen en aan de Middeldijk raakten twee huizen zwaar beschadigd. Bij één van de getroffen huizen moet worden onderzocht of het nog wel bewoonbaar is. De brandweer uit Dalfsen, Nieuwleusen en Lemelerveld is ingezet. De brandweerlieden kregen bij hun werk assistentie van boeren uit de omgeving.

RTV Oost, 30 juli 2009

Misschien kunt u het zich nog herinneren, maar zo berichtte RTV Oost na aanleiding van dit incident dat veel schade aanrichtte in de omgeving van Dalfsen. Ik spreek bewust van een 'incident' omdat tot op de dag van vandaag niet bekend is of het hierbij ging om een windhoos of een valwind. Vrij snel na de berichtgeving over de eventuele windhoos barstte de discussie los bij Meteo Consult; gaat hier om een windhoos of toch om een valwind? Op het radarbeeld hiernaast, is duidelijk de bui te zien, het vlaggetje markeert Dalfsen. Hieronder gaan we kijken naar de verschillen tussen een windhoos en een valwind.

Windhoos

Een windhoos is een wervelwind (een snel draaiende kolom lucht) die vaak als een trechtervormige slurf onder een onweerswolk zichtbaar is. De hoos trekt met de bui mee en laat door wind en grote luchtdrukverschillen een spoor van vernielingen achter. Soms bevat de windhoos objecten die tijdens de tocht over het aardoppervlak zijn opgezogen. De zichtbare slurf bestaat net als een wolk uit waterdruppeltjes. De windsnelheden bij een windhoos kunnen zeer lokaal oplopen tot enkele honderden kilometers per uur en de passage van een hoos gaat gepaard met een enorm lawaai

Valwind

De wind aan het aardoppervlak steekt al op voor de eerste druppels vallen. De zware bui is nog op afstand terwijl de wind binnen een paar minuten kan toenemen tot meer dan 100 km/uur. Dat is heel verraderlijk, zeker voor watersporters die geen kant meer op kunnen en ook voor het wegverkeer.Als het windveld bij een buienwolk scherp begrensd is stort de kou in een klein gebied met een doorsnede van slechts een kilometer omlaag. De lucht raakt daarbij in een versnelling waardoor de wind toeneemt. Op het aardoppervlak zoekt de kou met die enorme snelheid een weg in allerlei richtingen. De lucht spat als het ware uiteen. Zo’n valwind of downburst, zoals dat ook wordt genoemd, is vooral gevaarlijk door de plotselinge windtoename. De krachten die vrijkomen zijn groot en kunnen in een gebied van vele honderden meters breed en kilometers lengte schade aanrichten. Bij een valwind liggen de getroffen objecten in min of meer rechte lijnen in de richting van de wind.

Verschillen

Ook al lijken windhozen en valwinden veel op elkaar, toch zijn er wel duidelijke verschillen in het schadepatroon van een downburst en een windhoos. Omgewaaide bomen en rondvliegende dakpannen komen bij beide verschijnselen voor. Helemaal als de bomen vol in blad zitten en dus topzwaar zijn, knappen ze bij flink wat wind snel om, maar er zit een duidelijk verschil in. Bij een windhoos vallen de bomen door de roterende wind vaak in verschillende richtingen om en bij een valwind liggen de bomen vaak in dezelfde richting om.

Bij een windhoos is het schadespoor vaak ook erg smal, terwijl bij een valwind vaak een vrij omvangrijk gebied getroffen wordt. Dakpannen die afwaaien, komen meestal bij een windhoos voor en niet bij een valwind. Toch is de kans dat het gebeurt bij een valwind ook aanwezig, omdat daarbij vaak behoorlijke windstoten optreden.

Omgeving Dalfsen

Na onderzoek is gebleken dat het op 30 juli 2009 in de omgeving van Dalfsen gaat om een valwind. Getuigen hebben verklaard geen windhoos te hebben gezien, maar juist een gordijn van regen. Ook het schadespoor, waarbij veel bomen dezelfde kant op liggen, wijst op een valwind. Ten slotte lijkt ook meteorologisch onwaarschijnlijk dat er hier sprake was van een windhoos. Er was namelijk niet genoeg richting- en snelheidschering aanwezig voor het ontstaan van een windhoos.


(Gebruikte bronnen: KNMI, Meteo Consult en RTV Oost)